• Tuinontwerp

Duurzaamheid in de moderne tuin

Duurzaamheid in de moderne tuin

Door: Gert-Jan Schouwenaar, tuin- en landschapsarchitect

Duurzaamheid is een thema dat de laatste jaren steeds belangrijker wordt. En die duurzaamheid is ook een factor van belang geworden bij de inrichting van tuinen. Zo is er bijvoorbeeld de stichting Steenbreek, die zich inzet om de leefomgeving te vergroenen. 

Duurzaamheid zat lang in de hoek van de ‘geitenwollensokken’. Maar gaan duurzaamheid en het inrichten van een moderne nieuwe strakke tuin samen?

Het antwoord op deze vraag is een volmondig ja! Duurzaamheid en een moderne comfortabele tuin kunnen prima samen gaan. Dat zal ik hier aan de hand van een aantal voorbeelden uitleggen.

Balans in de tuin

Je kent het beeld vast wel: een volledig betegelde tuin met een paar bakken waarin planten proberen te overleven. Onder het mom van weinig onderhoud en strakke inrichting worden veel tuinen zo ingericht. De balans is dan ver te zoeken. Te veel stenen en te weinig groen.

In het ontwerp van een tuin is het van belang dat er een goede balans is tussen harde (stenen) en zachte (groen) materialen. Het is wetenschappelijk bewezen dat het wonen in een groene omgeving het geluksgevoel verhoogt en zo depressie tegengaat. Het is dus belangrijk dat er voldoende groen in een tuin is. En met voldoende plantvakken, gazons, bomen en hagen in een tuin gaan we de verstening vanzelf tegen.

Moderne tuin met strakke vijver en moderne overkapping

 Balans in de tuin: een goede verhouding tussen de stenen terrassen en het groen

Grotendeels verharde tuinen voeren het regenwater af via een putje of een goot op de riolering. Met name opritten vertegenwoordigen veel oppervlak en leggen een grote druk op ons rioleringssysteem. Als er een juiste balans is tussen harde en zachte materialen is het opvangen van regenwater geen probleem. In plaats van goten of putjes kunnen terrassen afwateren op een border of in een oppervlak van halfverharding. Het regenwater blijft dan in de eigen tuin en gaat verdroging tegen. Tijdens een heftige regenbui zorgt de afwatering van de tuin dan niet voor extra druk op ons rioleringssysteem. In plaats van een geheel verhard terras kan er ook worden gekozen voor een zitplek van een waterdoorlatend materiaal. Ook een oprit of parkeervak kan prima van grint of split worden gemaakt. Het voordeel van de afwatering is duidelijk; een ander voordeel is dat je in zo’n terras een boom of andere planten kunt laten groeien.

strakke tuin met schaduwterras onder platanen split barbecueterras

Halfverharding: losse planten en bomen groeien vrij in het terras van split 

Een terras kan ook gemaakt worden van hout of composiethout. Dat ziet er niet alleen natuurlijk uit, maar ook hier kan het regenwater tussen de planken door infiltreren. Let wel op de oorsprong van het gebruikte hout. In onze tuinen gebruiken we alleen hout met de juiste keurmerken. Of bijvoorbeeld een composietmateriaal waar afval van de houtindustrie in wordt gebruikt of op basis van bamboe.

Moderne tuin met vlonder en betonnen trap

Dit vlonderterras is gemaakt van composiet planken van 94% gerecycled materiaal 

Geen tuin zonder boom

Dat lijkt een uitspraak die niet altijd waar te maken is. Maar zelfs voor een kleine tuin is er een passende boom te vinden.Met enig lef zetten we ook regelmatig bomen dicht bij de gevel. Dan geniet je er het hele jaar van! De keuze van de juiste soort en groeivorm is daarbij natuurlijk belangrijk, maar er is zoveel keuze. Met een boom dicht bij je huis trek je de natuurlijk ook letterlijk dichtbij. Je zult zien dat er volop vogels in de boom dicht bij je woonkamer of keuken komen bivakkeren zowel ’s zomers als ’s winters. En daarbij neemt de beleving van je tuin alleen maar toe.

Strakke tuin meerstammige Parrotia en siergrassen

 Altijd een boom: deze Parrotia staat vlak bij de gevel, een schoonheid!

Groene wanden

Om privacy te creëren grijpen veel mensen naar de meest voor hand liggende oplossing: de schutting. Met name in nieuwbouwwijken zien we vaak een aaneenschakeling van standaard schermen tussen betonnen palen. Direct resultaat, maar niet altijd even mooi en het voegt op het gebied van duurzaamheid ook niets toe. Sterker nog: een schutting van geïmponeerd hout is zelfs slecht voor het milieu!

Maar het kan ook groen. Veel erfafscheidingen in onze tuinen zijn groen. Variërend van een hekwerk met klimop tot dikke hagen van Fagus, Carpinus en Taxus. In hagen zit enorm veel leven, van kleine insecten tot allerlei vogels als mezen, roodborstjes en mussen. Investeer eens in een aantal kwalitatieve haagplanten in plaats van een schutting. Een goede haag biedt voldoende privacy en gaat een mensenleven mee. Het onderhoud valt best mee, de meeste hagen snoei je twee keer per jaar.

Strakke tuin met siergrassen en keramische tegels

Veel groen: bedek de kwetsbare bodem

Zwarte grond behoort in de moderne tuin tot het verleden. Dus geen losse planten met daartussen geharkte grond. De zichtbare grond droogt daardoor alleen maar te veel uit. Een goede bodembedekking is een waar walhalla voor insecten en allerlei klein bodemleven. Het biedt extra beschutting en is een bron van voedsel. In de bedekte bodem heerst een veel beter microklimaat en een betere vochthuishouding. 

Moderne tuin met bloemrijke border Oudolf stijl 2

Veel groen: een kleurrijke border met veel biodiversiteit

Belangrijk is natuurlijk ook een goede bewerking en bemesting van de aarde. In onze tuinen wordt geen kunstmest gebruikt, maar alleen organische stof in diverse vormen. Er wordt niet alleen gekeken naar de voedingswaarde, maar ook naar de structuur van de grond. Zware kleigrond wordt verschraald, terwijl arme zandgrond juist wordt verrijkt. Daarnaast is het van belang dat er voldoende micro organismen in de grond zitten. Enge beestjes, maar heel belangrijk!

En als dat allemaal in orde is kan de beplanting volop groeien en bloeien. Een goede gezonde beplanting kan een stootje hebben. En dat zie je terug aan de rijke bloei, gezonde groei en de vele dieren die een plek vinden in onze tuinen.

Moderne strakke villa met vijver kikker

In de vijver hoort natuurlijk een kikker!